منابع شگفتانگیز طلا که شاید هرگز درباره آنها نشنیده باشید
طلا تنها از معادن استخراج نمیشود. امروزه منابعی مانند جواهرات مستعمل، بردهای الکترونیکی، ضایعات صنعتی، باطلههای معدنی و حتی آب دریا نیز به عنوان منابع بالقوه یا بالفعل استحصال طلا شناخته میشوند. در این مقاله با مهمترین و شگفتانگیزترین منابع تأمین طلا و نقش بازیافت در صنعت طلا آشنا میشوید
وقتی صحبت از طلا میشود، بیشتر افراد تنها به معادن طلا فکر میکنند؛ تونلهای عمیق، ماشینآلات سنگین و کارگران معدن. اما واقعیت این است که امروزه بخش قابل توجهی از طلای مورد نیاز جهان از منابعی تأمین میشود که بسیاری از مردم حتی از وجود آنها خبر ندارند. فناوریهای نوین و اهمیت حفظ منابع طبیعی باعث شدهاند که دانشمندان و صنایع، منابع جدیدی برای استحصال طلا شناسایی و توسعه دهند.
در ادامه با شگفتانگیزترین منابع طلا آشنا میشویم.
۱. معادن طلا؛ مهمترین منبع جهان
مهمترین منبع تولید طلا همچنان معادن هستند. طلا معمولاً در رگههای سنگی یا ذخایر آبرفتی یافت میشود و پس از استخراج، طی مراحل مختلف خردایش، فرآوری و پالایش به طلای خالص تبدیل میشود.
بیشتر طلای موجود در بازار، منشأ معدنی دارد، اما این تنها راه تأمین این فلز ارزشمند نیست.
۲. جواهرات و مصنوعات طلای مستعمل
شاید عجیب به نظر برسد، اما یکی از بزرگترین منابع تأمین طلا، طلای بازیافتی است. جواهرات قدیمی، طلای شکسته، سکهها و مصنوعات بلااستفاده پس از ذوب و پالایش، دوباره به چرخه تولید بازمیگردند.
در سالهای اخیر حدود یکسوم عرضه سالانه طلای جهان از بازیافت تأمین شده است و بخش عمده این بازیافت مربوط به جواهرات و مصنوعات طلاست. (World Gold Council)
۳. تلفن همراه و تجهیزات الکترونیکی
شاید باورش سخت باشد، اما تلفن همراه، لپتاپ، رایانه، مودم، تلویزیون و بسیاری از تجهیزات الکترونیکی دارای مقدار کمی طلا هستند.
طلا به دلیل رسانایی بالا و مقاومت فوقالعاده در برابر خوردگی، در ساخت بردهای الکترونیکی، کانکتورها و برخی قطعات حساس استفاده میشود. به همین دلیل، ضایعات الکترونیکی به یکی از ارزشمندترین منابع بازیافت طلا تبدیل شدهاند. (RSC Publishing)
۴. بردهای الکترونیکی؛ معدن شهری
کارشناسان اصطلاح «معدن شهری» (Urban Mining) را برای بازیافت فلزات ارزشمند از تجهیزات الکترونیکی به کار میبرند.
در بسیاری از موارد، غلظت طلا در بردهای الکترونیکی از برخی سنگهای معدنی بیشتر است؛ هرچند بازیابی آن نیازمند فناوریهای پیشرفته و فرآیندهای تخصصی است. (ScienceDirect)
۵. باطلهها و پسماندهای معدنی
در گذشته، فناوری استخراج به اندازه امروز پیشرفته نبود و مقدار قابل توجهی طلا در باطلههای معدنی باقی میماند.
امروزه شرکتهای معدنی با استفاده از فناوریهای جدید، این پسماندها را دوباره فرآوری میکنند و بخشی از طلای باقیمانده را بازیابی میکنند. این کار علاوه بر افزایش بهرهوری، از نظر زیستمحیطی نیز اهمیت زیادی دارد.
۶. ضایعات صنعتی
در برخی صنایع مانند تولید تجهیزات پزشکی، هوافضا، مخابرات و صنایع الکترونیک، از طلا برای پوششدهی قطعات استفاده میشود.
ضایعات حاصل از این صنایع نیز میتوانند منبع ارزشمندی برای بازیافت طلا باشند و بسیاری از پالایشگاههای فلزات گرانبها این مواد را فرآوری میکنند.
۷. آب دریا؛ منبعی جذاب اما غیراقتصادی
دانشمندان میدانند که مقدار بسیار اندکی طلا در آب اقیانوسها و دریاها وجود دارد.
اگرچه مجموع این طلا بسیار زیاد برآورد میشود، اما غلظت آن آنقدر ناچیز است که استخراج اقتصادی آن با فناوریهای فعلی امکانپذیر نیست. به همین دلیل، آب دریا فعلاً بیشتر یک موضوع علمی و تحقیقاتی است تا یک منبع تجاری.
۸. آینده استحصال طلا
پژوهشگران در حال توسعه روشهای جدیدی هستند که بتوانند طلا را با مصرف کمتر انرژی و مواد شیمیایی از سنگ معدن، ضایعات الکترونیکی و سایر پسماندها استخراج کنند. هدف این فناوریها کاهش اثرات زیستمحیطی و استفاده حداکثری از منابع موجود است. (Nature)
جمعبندی
برخلاف تصور رایج، طلا تنها از دل معادن استخراج نمیشود. امروزه جواهرات مستعمل، بردهای الکترونیکی، ضایعات صنعتی، پسماندهای معدنی و حتی تجهیزات الکترونیکی قدیمی به منابع ارزشمند تأمین این فلز گرانبها تبدیل شدهاند.
با گسترش فناوریهای بازیافت، سهم منابع ثانویه در تأمین طلای جهان روزبهروز افزایش مییابد؛ موضوعی که علاوه بر حفظ منابع طبیعی، به کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و توسعه اقتصاد چرخشی نیز کمک میکند.
تهیه شده در کانون زر و سیم «لیراب»
www.lirab.ir
